ریسک چیست و انواع آن کدام است؟


حسابداری نوین

یکی از فرآیندهای مهم در حسابرسی تعیین ریسک حسابرسی است.ریسک حسابرسی یعنی آن ریسکی که تحریف با اهمیتی در صورتهای مالی وجود داشته باشد وحسابرس ندانسته نظر خود را از بابت آن تعدیل نکند.

یا بعبارتی احتمال خطر اينکه حسابرس ناآگاهانه نتواند نظر خود را نسبت به صورتهاي مالي که داراي اشتباه با اهميت است اصلاح نمايد.

*انواع ریسک حسابرسی: 1) ریسک نوع آلفا(رد ریسک چیست و انواع آن کدام است؟ نادرست)،2) ریسک نوع بتا(پذیرش نادرست)

1) ریسک نوع آلفا(رد نادرست):یعنی اینکه صورتهای مالی به نحو منصفانه ومطلوب تهیه شده ولی حسابرس نظرغیرمقبول ارائه می دهد.این ریسک کارایی وصرفه اقتصادی حسابرس را مورد تردید جدی قرار می دهد.

2) ریسک نوع بتا(پذیرش نادرست):یعنی اینکه صورتهای مالی به نحو منصفانه ومطلوب تهیه نشده ولی حسابرس نظرمقبول ارائه می دهد. این ریسک اثر بخشی حسابرس را مورد تردید قرار می دهد.

در طول انجام يک حسابرسي عمليات بايستي بگونه‌اي برنامه‌ريزي و اجراء شود که ريسک حسابرسي تا ميزاني به حداقل برسد که حسابرسان بنا به قضاوت حرفه‌اي خود، آن ميزان را براي ابزار اظهارنظر حرفه‌اي خويش مناسب ببينند. متدلوژي مورد عمل در حسابرسي مبتني بر ريسک نيز در همين جهت مورد اجراء قرار ميگيرد و شامل مراحل زير است :

1) طراحي حسابرسي: در مرحله طراحي مهمترين کارهايي که بايستي صورت بگيرد عبارتست از; آشنائي با فعاليت تجاري صاحبکار و شرايط صنعت، انجام بررسي‌هاي تحليلي، مستندسازي ارزيابي سيستم حسابداري. ارائه برنامه حسابرسي در جهت تعيين نوع، زمانبندي و ميزان آزمونهائي که بايستي انجام شود، براساس جمع‌بندي نتايج بدست آمده و در حول سؤالات اصلي کنترل و در هر يک از چرخه‌هاي عملياتي صورت مي‌پذيرد.

3) اجراي برنامه:اجراي برنامه به معناي بکاربردن يک سري از تکنيکهاي حسابرسي جهت دستيابي به اهداف از پيش تعيين شده (منعکس در برنامه) صورت پذيرفته و در نهايت براساس کل شواهد بدست آمده اظهارنظر نسبت به صورتهاي مالي به شکل يک گزارش حسابرسي صورت ميپذيرد.

* اجزای ریسک حسابرسی :1 ) ریسک ذاتی؛2) ریسک کنترلی؛3) ریسک عدم کشف

1) ریسک ذاتی : هر فعالیت وموضوع آن فی النفسه دارای نوعی ریسک است.موضوع فعالیت شرکتها وماهیت آن به دنبال خود نوعی ریسک دارد.مثلا" فعالیت یک معدن سنگ نمک را با فعالیت یک معدن سنگ طلا را با هم مقایسه کنید،طبیعی است که ماهیت فعالیت یک معدن سنگ طلا دارای ریسک بیشتری است،ماهیت حسابهای یک شرکت نیز چنین وضعیتی دارند.طبیعی است که ریسک اقلامی مانند وجوه نقد و حساب بانک بسیار بالاتر از مواردی مانند زمین،ساختمان وماشین آلات است.بنابرابن ریسک ذاتی را چنین تعریف می ریسک چیست و انواع آن کدام است؟ کنیم : احتمال خطر تحریف در مانده یک حساب،گروه معاملات مربوط به آن حساب یا گروه حسابهایی که درغیاب کنترلهای داخلی ممکن است رخ دهد.ریسک ذاتی به ترتیب در وجوه نقد،حسابهای برآوردی مانند استهلاک و ذخایر بیشتر از سایر حسابها است. لازم به ذکر است ریسک ذاتی در مرحله برنامه ریزی ارزیابی می شود.

2) ریسک کنترلی : میزان صحت و قابلیت اتکا صورتهای مالی بستگی کامل به کنترلهای داخلی مستقر در واحد اقتصادی دارد.هر چه کنترلها موثرتر و قوی تر باشد،حسابرس نسبت به صورتهای مالی بیشتر اعتماد می کند بالعکس هرچه کنترلها ضعیفتر باشد،ضریب اشتباه بیشتر می شود. .بنابرابن ریسک کنترلی را چنین تعریف می کنیم : احتمال خطر تحریف در مانده یک حساب،گروه معاملات یا گروه حسابها به نحوی که کنترلهای داخلی قادر به کشف آن نباشند.بر همین اساس هر چه کنترلهای داخلی قوی باشد،ریسک کنترلی ضعیف (کم) می باشد وبلعکس هرچه کنترلهای داخلی ضعیف باشد، ریسک کنترلی افزایش می یابد.

3) ریسک عدم کشف :حسابرس ممکن است رسیدگی خود را به گونه ای مناسب وصحیح طراحی نکرده باشد و یا در رعایت و اجرای استانداردها سهل انگاری کرده باشد. بنابراین ریسک عدم کشف را چنین تعریف می کنیم : احتمال اینکه حسابرس با انجام آزمونهای خود موفق به کشف تحریف در مانده حسابها،گروه حسابها یا معاملات نشود.

ریسک چیست و انواع آن کدام است؟

لوگو گام برتر

ریسک پذیری از جمله صفات و ویژگی های افراد موفق است و این در حالی است که افراد موفق بسیاری از دستاورد های خودشان را مدیون این صفت می‌دانند. از آنجایی که ریسک پذیری کمک بسیاری در رسیدن به اهداف و آرزو های ما می‌کند پس اهمیت یادگیری مهارت ریسک کردن نیز بالا می‌رود. در این مقاله سعی داریم تا مفهوم دقیق ریسک پذیری را مطرح کنیم تا با آگاهی بیشتر این مهارت را تقویت کنید.

شروع هر کاری همیشه سخت بوده و هست. به یاد دارید وقتی که در پایه اول بتدایی تحصیل می‌کردید، چقدر سختی کشیدید تا توانستید خواندن و نوشتن را یاد بگیرید. ساده نبود که هر روز کلی تکلیف و سر مشق را کامل کنید، اما این کار را کردید. وقتی که یک سال بزرگ‌تر شدید، دیدید که پایه دوم چقدر ساده‌تر از پایه اول بوده است! یعنی فقط کافی بود که قدم اول مدرسه را محکم و قوی بردارید. خب، ریسک پذیری هم همینطور است. اگر محکم شورع کنیم به ریسک کردن. نتایج خوب از در و دیوار بر سر شما فرود می‌آیند. پس برای این که یک شروع قوی داشته باشیم، حتماً مقاله‌ راه‌های افزایش اعتماد به نفس را مطالعه کنید.

بزرگ‌ترین-ریسک-این-است-که-هیچ-ریسکی-نکنی

ریسک پذیری

به عدم اطمینان و آگاهی از نتیجه ی یک عمل، ریسک می‌گویند. ریسک کردن، یکی سخت‌ترین کارهایی است که هر کسی شهامت انجام آن را ندارد و نمی‌تواند خطر آن را به جان بخرد. مثلاً کسی که می‌خواهد عمل جراحی قلب باز انجام دهد باید ریسک کند. ریسک عمل قلب باز آنقدر زیاد است که هر دکتری برای انجام آن دست به تیغ جراحی نمی‌برد. اصلاً کمتر دکتری وجود دارد که ریسک انجام این کار را بپزیرد. با این که ریسک یکی از واژه‌های پر کاربرد بین گفت و گوهای ما است، اما ریسک پذیری انجام کارها آنقدر مشکل است که فقط در حد حرف آن را نگه می‌داریم.

مهارت خطر پذیری را به سادگی می‌توان در خود ایجاد کرد. اما به یاد داشته باشید که شهامت در انجام این کار حرف اول را می‌زند. منظورم این نیست که بی گدار به آب بزنید و بدون هیچ فکر و اندیشه‌ای ریسک کنید و سرمایه گذاری کنید. نه اصلاً، حتماً تا انتها مقاله را بخوانید، خواهدی دید که این کار بدون ندیشه چیزی نیست جز حماقت!

تمایل-به-ریسک-کردن-در-کارها-ممکن-است-کم-یا-زیاد-باشد

ریسک پذیری چیست؟

ریسک پذیری (Risk-taking) واژه ای است که امروزه در بسیاری از مکالمات روز مره از آن استفاده می‌شود. ریسک پذیر بودن یک ویژگی و صفت درونی انسان ها است که از بدو تولد در وجود آن ها نهادینه شده است.

شاید این سوال برای شما پیش آید که چرا با وجود ذاتی بودن ریسک پذیری برخی از افراد این ویژگی را ندارند یا بسیار در وجودشان کمرنگ است. شاید به این خاطر است که در کودکی والدین و اطرافیان با ایجاد ترس هایی باعث کمرنگ شدن این ویژگی در آن ها شده اند که در بزرگسالی این ویژگی به شکلی کمرنگ نمایان شده است.

اگر بخواهیم بهتر به این موضوع بپردازیم باید بگوییم که ریسک پذیری یعنی حرکت از نقطه A به نقطه B بدون اینکه تا حالا آن را تجربه کرده باشیم. ریسک پذیری ترسی را نیز به همراه خودش دارد. ترسی که به علت این حرکت از نقطه A به نقطه B بوجود آمده است.

دلیل ایجاد این مدل ترس ها به خاطر ناشناخته بودن نقطه B است چرا که ذهن انسان به گونه ای است که در مقابل چیزها و مکان های ناشناخته کمی محتاط است. از آنجایی که ذهن ما وظیفه دارد از ما در مقابل هرگونه تهدیدی محافظت کند پس برای انجام کارهای ناشناخته نیز این ترس را در ما ایجاد می‌کند و ما را از انجام آن به نوعی دور می‌کند.

ریسک-پذیری-یعنی-انجام-دادن-کاری-بدون-این-که-نتیجه-آن-را-بدانید

آیا ریسک پذیری ترس دارد؟

قطعاً ریسک پذیر بودن ترس دارد اما این نوع ترس ها حقیقت ندارند و در واقع به خاطر مکانیزم و عملکرد ذهن هستند که این ترس ها ایجاد می‌شود. در مقاله ترس چیست؟چرا می ترسیم؟ به صورت مفصل به ابعاد مختلف ترس و همچنین راه های مقابله با ترس پرداخته ایم که حتماً نباید فراموش کنید آن را بخوانید.

در واقع ذهن به گونه ای خلق شده که انسان را از خطر حفظ کند و در همین حالت موجود، در یک نقطه امن بدون حرکت نگاه دارد. چرا که حرکت و تجربه کردن کارهای مختلف ممکن است آسیبی به شما وارد کند و ذهن وظیفه خودش می‌داند تا شما را از این خطرات دور کند. البته این گونه خطرات در بیشتر مواقع فقط ساخته ذهن است و احتمال وقوع آن ها به شدت پایین است.

ریسک پذیری باعث رشد و پیشرفت می‌شود

تحقیقاتی که دانشمندان انجام داده اند متوجه این شده اند که بیشتر ترس ها واقعی نیستند و ذهن انسان این ترس ها را برای او نمایان می‌کند. همانگونه که گفته شد ذهن نسبت به ناشناخته ها از خود واکنش تدافعی نشان می‌دهد و سعی دارد افراد را در محدوده امن خودشان که تجربه نکردن ناشناخته هاست باقی بگذارد.

ناشناخته ها برای افراد یک چالش به حساب می‌آیند که با رفتن به این چالش ها و ریسک ها در واقع تجربه می‌کنند و در این حالت است که تغییر و رشد صورت می‌گیرد.

پس برای رشد قطعاً به ریسک در زندگی و رفتن به دل چالش ها نیاز است. همچنین که بسیاری از اساتید اهل فن می‌گویند که زندگی که بدون ریسک و چالش رشدی در پی آن ندارد و رشدی اگر نباشد مسلماً موفقیتی هم نخواهد بود.

ریسک پذیری باعث تغییر می‌شود

چرا باید ریسک پذیر باشیم؟

ریسک کردن و ریسک پذیری آثار بسیار مثبت زیادی دارند. البته ریسک راهبردی است که می‌تواند تأثیرات شگفت انگیزی را روی زندگی شما داشته باشد. از آثار این دو پدیده‌ای که امروزه بیشتر در بورس کاربرد دارند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

موقعیت های مناسب

موقعیت های مناسب همیشه در پس ریسک ها قرار دارند که با ریسک پذیری اتفاق می‌افتد. همچنین بسیاری از افراد موفق تنها علت موفقیت خودشان را ریسک پذیر بودنشان می‌دانند و از این غافل نیستند که تجربه ناشناخته ها نه تنها باعث رشد آن ها و رسیدن به موفقیتشان می‌شود بلکه زندگی آنها را نیز تغییر داده و رو به بهتر شدن می‌برد. بسیاری از افراد موفق مثل وارن بافت ریسک در سرمایه گذاری را انجام دادند که فراز و نشیب‌های زیادی را در ریسک چیست و انواع آن کدام است؟ آن داشتند.

ریسک پذیری فرصت ساز است

افزایش اعتماد به نفس

از دیگر آثار ریسک پذیری این است که باعث افزایش اعتماد به نفس می‌شود. کسی که ریسک می‌کند تقلید کننده نیست و خودش رهبری خودش را بر عهده گرفته است که این نشان از اعتماد به نفس بالای اوست. افرادی که رهبری خودشان را بر عهده دارند تحت تاثیر گفته های اطرافیان خود قرار نمی‌گیرند و از مسیر رشد دست بر نمی‌دارند.

در حقیقت افرادی که اعتماد به نفس بالایی ندارند و در انجام کارهایشان از افرادی که هیج تخصصی ندارند مدام راهنمایی می‌گیرند که از به خطر افتادن دوری کنند. اما غافل از اینکه این تقلید از افراد ناآگاه نه تنها آن ها را به موفقیت نمی‌رساند، بلکه به شکست و خودکم بینی هم منجر می‌شود که همه این مسائل از اعتماد به نفس افراد کم می‌کند.

برای افزایش این اعتماد به نفس و تقلید نکردن از افراد نا آگاه و غیر متخصص، باید سعی کنند از ریسک ها و چالش های کوچک شروع کند تا با موفقیت در این ریسک های کوچک به مرور باعث افزایش خود باوری و اعتماد به نفسشان شوند. همچنین یکی از راه‌های افزایش این مهارت در خود، تقلید از روی افراد افرادی است که این ویژگی‌ را در خود دارند. خوشبختانه، ما مقاله را تحت عنوان ویژگی های افراد با اعتماد به نفس بالا برای شما نوشته‌ایم که تقلید از روی این ویژگی‌ها می‌تواند اعتماد به نفس شما را حد بالایی افزایش دهد.

ریسک پذیری اعتماد به نفس را افزایش می‌دهد

ریسک پذیری در دیدگاه افراد موفق

افرادی که دید مثبتی نسبت به ریسک کردن دارند می‌دانند که چیزی به اسم شکست وجود ندارد و در همه ریسک کردن ها یادگیری وجود دارد و اینها باعث رسیدن به موفقیت می‌شود. پس از ریسک کردن نمی‌ترسند و با آغوشی باز به استقبال آن می‌روند. قبل از این که برویم سراغ مثال دیدگاه جناب گیتس از این قضیه، آیا نقشه‌ای برای موفقیت خود کشیده‌اید. اگر جوابتان نه است حتماً مقاله نقشه راه موفقیت را بخوانید. اگر هم بله هست، بهتر است که نگاهی داشته باشید ببینید نقشه‌ای که کشید‌ه‌اید صحیح است یا غلط؟

به عنوان مثال بیل گیتس وقتی مایکروسافت را تأسیس کرد خطرات و ریسک های بسیاری را به جان خرید. او مجبور شد برای ایجاد مایکروسافت دانشگاه را ترک کند. غول کامپیوتری دنیا با توجه به دیدگاه خودش که کامپیوتر شخصی را ابزاری مفید در هر دفترکار و خانه می‌دانست، ریسک بزرگی را پذیرفت.

بیل گیتس قدم در مسیری ناشناخته نهاده بود و برای رسیدن به موفقیت دست از تلاش بر نمی‌دارد. در نتیجه، همه این تلاش‌ها زمانی که شرکت بیل گیتس به غول تکنولوژی به ارزش میلیاردها دلار در دنیا تبدیل شد، جبران شد.

همچنین هنری فورد مخترع مشهور خودرو، مسیری بسیار تخیلی را در پیش گرفت. او قیمت‌ها را به طرز شدیدی کاهش داد اما توانست تقاضای خرید برای مدل T را برآورده کند. مدیر عامل کارخانه فورد مجبور شد برای رفع نیازهای مصرف‌کننده دست به خطر بزرگی بزند. او زمان‌های کاری را کاهش داد ولی حداقل دستمزد را برای کارگران افزایش داد تا بهره‌وری افزایش یابد. این اقدام فورد گرچه اقدامی خطرناک به نظر می‌رسید ولی توانست دنیای خودرو را فتح کند.

همانگونه که مشخص است این افراد بزرگ و نامدار در دنیا، با رفتن به دل ریسک توانستند به این جایگاه و موقعیت های مناسب دست پیدا کنند.

ریسک-مدیریت ریسک

تفاوت ریسک پذیری و ریسک کردن

شاید در نگاه اول فکر کنید که ریسک پذیری همان ریسک کردن است اما باید بدانید که تفاوتی بین این دو وجود دارد. همانگونه که مطرح شد ریسک پذیری یک ویژگی است که از بدو تولد همه ی افراد وجود دارد همچنین ریسک پذیری در انسان ها یک صفت است.

اما ریسک کردن به نوعی یک مهارت است همانند دیگر مهارت هایی که در زندگی می‌توانیم با آگاهی و تمرین آن را کسب کنیم. بنابر این ممکن است هر فردی ویژگی ریسک پذیری را دارا باشد اما در ریسک کردن که یک مهارت است ضعف داشته باشد.

به عنوان مثال پر خاشگری و زود از کوره در رفتن یک صفت اخلاقی است اما اینکه چقدر با اصول و راه کارهای مدیریت خشم آشنا هستید یک مهارت است که به این ترتیب ریسک پذیری با مهارت ریسک کردن متفاوت است که افراد بسیاری تفاوت این دو را به خوبی نمی‌دانند.

ریسک پذیری یک ویژگی است

فرق بین ریسک پذیری و حماقت

بین ریسک پذیری و حماقت یک فرق کوچکی وجود دارد که بعضاً ممکن است اشتباه گرفته شود. افراد ریسک پذیر برای کاری که قصد انجام آن را دارند تحقیق می‎کنند و تا خودشان به مسئله واقف نشده باشند، کار را شروع نمی‌کنند.

ولی افرادی که حماقت می‌کنند افرادی هستند که بی گدار به آب می‌زنند و بدون تحقیق شروع به انجام آن کار می‌کنند و غالباً سعی دارند که با این مدل از کارها خودشان را با اعتماد به نفس بالایی نشان دهند. اما آن ها اعتماد به نفس کاذب دارند و سعی دارند خود را به دیگران اثبات کنند.

پس ریسک کردن به این معنا نیست که بدون هیچ تحقیق و در نظر گرفتن جوانب مختلف به میدان برویم و شروع به انجام کار کنیم. بلکه باید به کمک مهارت مدیریت ریسک در شرایط های مختلف تصمیم های درستی را بگیریم .

در نهایت ریسک پذیری…

ریسک پذیری یکی از آن دسته مهارت‌هایی است که می‌تواند شما را به موفقیت‌های بزرگی برساند. در حقیقت تنها رازی که بین افراد موفق وجود دارد، ریسک کردن است. اصلاً ریسک کردن به زندگی آن‌ها گره خورده است. به عبارتی عادتی را برای خودشان به وجود آورده‌اند که وقتی موقعیت خطراناکی را حس می‌کنند، ریسک آن را می‌پذیرند و شروع به انجام آن می‌کنند.

خلاصه، زندگی بدون ریسک کردن معنی ندارد. اگر ریسک نکنید، زندگی یک نواختی را خواهید داشت و زیاد از آن موقعیتی که در آن هستید راضی نخواهید بود. ریسک پذیری پنجره‌ای جدیدی رو به سوی زندگی است. پنجره‌ای که اگر آن‌ها را باز کنید، حتماً اتفاقات خوب در انتظار شما خواهد بود.

ریسک چیست و انواع آن کدام است؟ انواع ریسک سرمایه‌گذاری چیست؟

آموزش| ریسک به معنای احتمال عدم موفقیت است ریسک‌پذیری پذیرفتن این واقعیت است که ما در این لحظه از فرصت‌هایی چشم‌پوشی می‌کنیم تا در آینده فرصت‌های بیشتری داشته باشیم و در حقیقیت خطر و فرصت را در کنار هم می‌بینیم.

آموزش| ریسک به معنای احتمال عدم موفقیت است ریسک‌پذیری پذیرفتن این واقعیت است که ما در این لحظه از فرصت‌هایی چشم‌پوشی می‌کنیم تا در آینده فرصت‌های بیشتری داشته باشیم و در حقیقیت خطر و فرصت را در کنار هم می‌بینیم. وقتی صحبت از پول و سرمایه‌گذاری به میان می‌آید تاثیر ریسک پذیری بیشتر دیده می‌شود. از آغاز پیدایش تمدن، انسان‌ها همواره با عوامل متغیر و خطرهای زیادی مواجه بوده‌اند و احتمال خسارت همواره وجود داشته است. انسان نخستین با مخاطرات طبیعی مواجه بوده و به تدریج آموخته است که اتفاقات ناخوشایند را پیش‌بینی کند و برای مقابله با آنها آماده باشد. هر چه میزان رشد و پیشرفت انسان بیشتر می‌شود، در معرض تصمیم‌گیری‌ها‌ و پیچیدگی‌های بیشتر و در معرض ریسک‌های بیشتری قرار می‌گیرد. در مفهوم مالی به احتمال اختلاف میان بازده مورد انتظار و بازده واقعی ریسک گفته می‌شود. این انحراف بازده می‌تواند مثبت یا منفی باشد، هر اندازه احتمال عدم موفقیت در سرمایه‌گذاری بیشتر باشد، در اصطلاح گفته می‌شود که ریسک سرمایه‌گذاری بیشتر خواهد بود. اصل ثابتی در سرمایه‌گذاری‌وجود دارد مبنی بر اینکه سرمایه‌گذار از ریسک و خطر گریزان و به سمت بازده و سود تمایل دارد؛ به همین خاطر است که سرمایه‌گذاران ریسک گریز از ورود سرمایه خود به جایی که خطر و ریسک وجود دارد یا افق نامشخصی در برابر سود و اصل سرمایه‌شان هست، امتناع می‌کنند. ریسک گریزی را می‌توان این‌طور بیان کرد که سرمایه‌گذاران طرح‌های مخاطره‌آمیز را نمی‌پذیرند مگر آنکه بازده مورد انتظار طرح خیلی زیاد باشد. سرمایه‌گذاران را از منظر پذیرش ریسک می‌توان به سه دسته تقسیم‌ کرد: افراد ریسک‌گریز: این افراد استراتژی محافظه‌کارانه دارند. یک شخص ریسک گریز ترجیح می‌دهد که بازده مطمئن به دست آورد و در حالتی که درصد احتمال بالای موفقیت مطرح باشد شرکت خواهد کرد. افراد ریسک‌پذیر: این افراد استراتژی جسورانه دارند و شخص در این حالت خواهان پذیرش ریسک است و تمایل دارد شانس خود را بیازماید. افراد خنثی نسبت به ریسک: سومین گروه افرادی هستند که به اصطلاح آنها را ریسک خنثی می‌نامند. این افراد ارزش پولی را مقدار ارزش اسمی‌ آن می‌دانند. برای اندازه‌گیری ریسک سرمایه‌گذاری معیارهای متفاوتی وجود دارد که یکی از مهم‌ترین آنها ‌انحراف معیار بازده تاریخی یا میانگین یک سرمایه‌گذاری است. بالا بودن انحراف معیار محاسبه شده نشان‌دهنده بالا بودن ریسک سرمایه‌گذاری می‌باشد.شرکت‌‌های بسیاری زمان و منابع مالی خود را صرف شناسایی ریسک‌های متفاوتی که در معرض آن هستند قرار داده تا بتوانند ریسک خود را ارزیابی و مدیریت کنند.

انواع ریسک در بازار:

ریسک‌های واقعی یا خالص: این ریسک‌ها در واقع همان خطرات فیزیکی هستند که به‌طور روزمره ممکن است با آنها درگیر شویم. مثل خطر تصادف، بیماری، طلاق، بلایای طبیعی و … . این مسائل عمدتا در اختیار ما نیستند و در صورت وقوع نتیجه‌ای جز خسارت ندارند. این ریسک‌ها عموما قابلیت بیمه شدن دارند و همیشه موجب زیان می‌شوند.

ریسک سیستماتیک: این نوع ریسک مربوط به کل بازار بوده و سرمایه‌گذار نقشی در کنترل آن ندارد و غیرقابل حذف است. این ریسک تنها ‌به یک شرکت و یا یک صنعت خاص محدود نبوده و کل بازار را دربرمی‌گیرد. این نوع ریسک غیرقابل پیش‌بینی و اجتناب‌ناپذیر است. مواردی نظیر سیاست‌های اقتصادی، نرخ تورم، شرایط سیاسی بر سود سهام و ارزش سرمایه تاثیرگذار است و سرمایه‌گذار دخالتی در آنها ندارد.

ریسک غیرسیستماتیک: این نوع ریسک مرتبط با یک سهم یا یک صنعت خاص است، این ریسک قابل حذف بوده و می‌توان آن را کاهش داد. مثلا زمانی که یک شرکت در اثر اشتباه در تصمیم‌گیری‌های کلان و مدیریت ضعیف با چالش مواجه می‌شود و ارزش سهام آن پایین می‌آید، سرمایه‌گذار می‌تواند با بررسی وضعیت شرکت از خرید سهام چنین شرکتی اجتناب کند.

ریسک نرخ سود: فرض کنید دو گزینه برای سرمایه‌گذاری دارید. خرید سهام با سود مورد انتظار ۳۰ درصد و خرید اوراق مشارکت با سود ثابت ۲۰ درصد. کسی که ریسک پذیری بالاتری داشته باشد خرید سهام را ترجیح خواهد داد. اما اگر بانک تصمیم بگیرد که نرخ سود را به ۳۰ درصد برساند در این حالت فردی که اوراق مشارکت خریداری کرده است بدون تحمل ریسک به این سود دست یافته است. این ریسک مربوط به زمانی است که تغییر در نرخ سود باعث دگرگونی ارزش یک سرمایه‌گذاری شود، این نوع ریسک معمولا روی اوراق مشارکت و اوراق بدهی بیشتر اثر می‌گذارد.

ریسک نقدشوندگی: یکی از ویژگی‌های دارایی خوب آن است که به سرعت به پول نقد تبدیل شود. فرض کنید قصد دارید سهام شرکتی را در بازار به فروش برسانید ولی به دلیل عملکرد نامناسب شرکت، خریداری برای آن سهام پیدا نمی‌شود، در این حالت شما با ریسک نقد شوندگی مواجه هستید. در واقع هرقدر خرید و فروش یک دارایی سریع‌تر انجام شود ریسک نقدشوندگی کمتر می‌شود.

ریسک نرخ ارز: اگر شرکتی که سهام آن را خریداری کرده‌اید، عمده مواد مصرفی خود را از خارج از کشور تهیه می‌کند، زمانی که قیمت ارز افزایش پیدا می‌کند باید بهای بیشتری برای تهیه مواد اولیه بپردازد در نتیجه هزینه‌های شرکت زیاد می‌شود و به تبع آن ارزش سهام شرکت پایین می‌آید.

ریسک پروژه چیست؟

ریسک پروژه یک رویداد نامشخص است که ممکن است در طول یک پروژه رخ دهد یا ندهد.

ریسک پروژه یک فرصت یا تهدید است که خواستگاه های مختلفی داشته و بنا به شرایط میتواند موفقیت پروژه را تقویت، تسریع و کم هزینه تر نماید و یا می تواند به شکست پروژه از طریق تأخیر زمانی محسوس و طولانی یا افزایش سرسام آور هزینه ها و یا ایجاد نارضایتی مشتریان/ ذینفعان بدلایل مختلف از محصول نهایی پروژه شود.

مدیر/ تیم پروژه بشدت می بایست مراقب این نوسانات باشند تا نسبت به تقویت موفقیت و تضعیف شکست بتوانند اقداماتی موثر انجام دهند.

برخلاف تصور عامیانه و روزمره ما از معنای “ریسک” به معنای صرفا خطر و ضرر، ریسک پروژه می تواند تاثیر منفی یا مثبتی بر پیشرفت به سمت اهداف پروژه داشته باشد. تصور کنید تابستان آینده بسیار گرم و آفتابی است.

  • برای تیمی که روی پروژه ای برای راه اندازی یک آب نبات چوبی یخی کار می کند، این احتمالاً یک ریسک با تأثیر مثبت است.
  • برای تیمی که اولین دوره مسابقات قهرمانی مجسمه سازی روی یخ تابستانی را سازماندهی می کند، احتمالاً برعکس است.

بنابراین از نگاه برخی از ذینفعان وقوع یک اتقاق می تواند مفید و از نگاه دیگر ذینفعان آن اتفاق مضر باشد.

مدیر پروژه موظف است بسمت اهداف از پیش تعیین شده پروژه که در منشور پروژه مندرج شده حرکت کند لذا ایجاد یک تعادل بین ذینفعان و به نوعی تعادل در مدیریت وقوع و عدم وقوع ریسکها در راه رسیدن به اهداف پروژه نقشه راه تحقق اهداف خواهد بود.

یادمان باشد در پست مربوط به منشور پروژه، به محتویات آن نیز اشاره کردیم. یکی از رئوس مهم منشور لیست ریسک های کلان پروژه بود. مدیر پروژه در همان ابتدا فعالیت شناسایی ریسکها را شروع کرده و به لیستی از این اتفاقاات خوب و بد احتمالی نیز رسیده بود.

نکته مهم اینجاست که این لیست تا انتهای پروژه زنده است و مرتب چاق و لاغر می شود. شرایط پروژه مدام در حال تغییر است و حسب اینکه صبح چک حقوق پرسنل به بانک نرسد و یا عصر چه کسی در مورد پروژه تصمیماتی مفید بگیرد یا ظهر کدامین قانون در نهاد بالادستی مصوب یا ملغی شود، پروژه تحت تأثیر و تنش قرار دارد و این داستانی ادامه دار و بی پایان است. پس به روزرسانی آن لیست ضمیمه منشور نیز متناسب با این شرایط و اوضاع و احوال امری مداوم و دائمی است.

انواع ریسک در پروژه چیست؟

ریشه وقوع ریسک یا همان فرصت و تهدید در حوزه های مختلفی می تواند وجود داشته باشد. یک طبقه بندی از انواع ریسک را اینجا برای شما می آوریم تا نسبت به انواع ریسک در پروژه بینش پیدا کرده باشید:

جنبه فناورانه اجرای یک پروژه همان تحویل پیچیده محصولات پروژه است مابه ازای اجرای پروژه، گردش مالی بالایی بخاطر فناوری های جدید و پیشرفته در حین اجرا بوجود می آید.برای مثال در یک پروژه ICT، جنبه فنی یک پروژه تهدیدی حیاتی برای امنیت داده ها، خدمات سازمانی، انطباق و امنیت اطلاعات است. خطرات مرتبط با فناوری چالش برانگیزتر هستند زیرا اجرای برنامه های جدید فناوری اطلاعات اغلب به آموزش پرسنل جدید و راه اندازی نرم افزار جدید نیاز دارد. همچنین خطرات مرتبط با فناوری دیگری مانند قطع خدمات قبلی وجود دارد که ممکن است منجر به تاخیر و شکست پروژه شود.

برقراری ارتباط موثر و به موقع یک اخلاق کاری مهم است که هنگام مدیریت پروژه باید به شدت آن را رعایت کنید. تشکیل جلسات با ذینفعان، مانند کارفرمای پروژه، به شما کمک می کند تا هر گونه تغییر را پیگیری کنید، وظایف را مجدداً تعیین کنید و یک محیط تیمی منسجم را تقویت کنید. با همه کانال‌های ارتباطی و ابزارهایی که در اختیار داریم، گاهی اوقات اعضای تیم از مؤلفه‌های مهم ارتباط مؤثر غفلت می‌کنند که منجر به از دست دادن داده‌ها یا اطلاعات نادرست و در نهایت اختلال در پروژه می‌شود.

تغییر کنترل نشده و غیرمجاز در محدوده پروژه مورد نظر اولیه ممکن است منجر به هزینه اضافی ویژگی ها، محصولات یا عملکردهای اضافی شود. تقریباً همه پروژه‌ها با این خطر روبرو هستند و گاهی اوقات چالش‌های غیرقابل برگشتی را ایجاد می‌کند زیرا برخی از عملکردهای اضافه شده برای پروژه مهم و برای موفقیت پروژه مطلوب هستند. در نظر بگیرید که محدوده پروژه شفاف نشده و کارفرمایی هم داریم که هر روز یم فعالیت را از قرارداد کم و یا مدام به فعالیتهای ریسک چیست و انواع آن کدام است؟ پروژه می افزاید. بار مالی نامحسوسی که به همین خاطر اضافه می شود ناگهان منجر به کمبود منابع مالی و ورشکستگی پروژه خواهد شد.

کمبود یا سوء مدیریت بودجه پروژه ناشی از افزایش بودجه یا سایر محدودیت ها، تهدیدی برای تکمیل پروژه است. زمانی که هزینه پروژه بیشتر از بودجه تعیین شده باشد، ریسک ممکن است به سایر عملیات ها و بخش های نیروی کار منتقل شود. کاهش وجوه همچنین ممکن است به وقوع یک ریسک محدوده دامن بزند. تصور کنید که در ابتدای پروژه برآورد کرده اید که کار با پنجاه میلیارد تومان خاتمه یابد ولی در اواسط راه کل این پنجاه میلیارد تومان خرج شده و پیشرفت فزیکی هم معادل هفتاد درصد کل پروژه باشد. پروژه خاتمه نیافته، منابع مالی نیز به اتمام رسیده و حجم زیادی فعالیت ناتمام در پیش روی پروژه دیده می شود. البته ریشه های این برآورد هزینه غلط خود یک مقوله مفصل است.

در صورت اجرای ضعیف عملیات های حیاتی با فرآیندهای اصلی مانند تولید یا تدارکات، یک پروژه ممکن است متوقف شده یا خاتمه یابد. این ریسکها می تواند منجر به زیان مستقیم یا غیرمستقیم ناشی از نارسایی یا شکست کیفی، کمی یا استراتژی ها شود. بسته به نوع پروژه، ریسک های عملیاتی عبارتند از:

  • ریسک سیستم فناوری اطلاعات
  • ریسک اجرای مستقیم انسانی و فرآیندی
  • ریسک اجرای غیرمستقیم انسانی و فرآیندی
  • ریسک ظرفیت مالی
  • ریسک ایمنی و بهداشت

سلامت و ایمنی نوعی ریسک است که می تواند اعتبار شرکت را به خطر بیندازد. یک سازمان باید استانداردهای بهداشتی و ایمنی خود را به طور منظم مورد نظارت و ارزیابی قرار دهد تا خطرات احتمالی که می تواند شرکت را به ضرر یا جریمه برساند شناسایی کند. این خطر همچنین می تواند منجر به ایجاد خطر و حادثه مرتبط با سلامتی کارکنان یا مشتریان شود که در آن شهرت شرکت ممکن است به مخاطره بیافتد. مدیریت ارشد سازمان مسئول استقرار نظارت مستمر سلامت و ایمنی در محل شرکت و کارگاه های پروژه و محصولات یا خدمات آن است.

  • ریسک مهارت منابع انسانی

گاهی اوقات فعالیت های پروژه در کورس های زمانی مختلف در مکان های ریسک چیست و انواع آن کدام است؟ مختلف، مستلزم حضور پرسنل ماهر است. همپوشانی این جبهه های کاری خود به یک منبع ریسک تلاطم زای بالقوه تبدیل می شود. بی کفایتی کارکنان در بخش‌های مختلف پروژه خطر دیگری است که ممکن است به هزینه اضافی آموزش مجدد یا انتقال پرسنل منجر شود.

زمانی که بعید است که یک پروژه به نتایج مورد نظر دست یابد، ریسک عملکرد بشدت محسوس می باشد. این ریسک تأثیر ذاتی بر عملکرد کلی کسب و کار دارد. چنین مشکلی ممکن است منجر به نیاز اضافی به تامین مالی، جریمه احتمالی برای عدم عملکرد گردد و همچنین ممکن است عملکرد رقبا را تحت تاثیر قرار دهد.

زمانی که یک پروژه نتواند اهداف مدنظر ذینفعان را برآورده کند، احتمال وقوع ریسک بازار وجود دارد. رقبا ممکن است از این مزیت برای فلج کردن کسب و کار و حذف آن از بازار استفاده کنند. یک ریسک بازار دیگر ممکن است در حوزه کالا و بازار خارجی رخ دهد که ممکن است به نفع برآوردهای اولیه پروژه نباشد. نقدینگی، اعتبار و نوسانات نرخ های ارز و بهره نیز به عنوان یک عامل بالقوه پریشانی بازار برای فروش محصولات پروژه محسوب می شوند.

  • ریسک عوامل خطرزای خارجی

یک رویداد نامطلوب احتمالی خارج از کنترل مدیریت پروژه، یک خطر بالقوه است. چنین خطراتی در انواع و اشکال مختلف از جمله تروریسم، طوفان، سیل، خرابکاری، زلزله و ناآرامی های داخلی ظاهر می شود. یک پروژه ممکن است در صورت وقوع چنین رویدادهایی متوقف شود. با بکارگیری اقدامات نظارتی مناسب، سازمان ها می توانند از خسارات سنگین ناشی از یک خطر خارجی پیش بینی نشده جلوگیری کنند.

  • ریسک های سازمانی

ریسک های سازمانی به جنبه هایی از منابع و فرهنگ کلی شرکت شما اشاره دارد که می تواند بر اجرای پروژه شما تأثیر بگذارد. وقتی ریسک های سازمانی خود را فهرست می کنید،

  • ببینید آیا کارکنان کافی برای پوشش زمان و تلاش برای تکمیل پروژه در دسترس دارید یا خیر.
  • بررسی کنید که آیا فرآیندهای مالی شما به اندازه کافی خوب عمل می کند تا به موقع به پیمانکاران فرعی پول پرداخت کنید.
  • از خود بپرسید که آیا بودجه لازم برای اجرای پروژه خود را در نظر گرفته اید یا خیر.
  • در نظر بگیرید که آیا سیاست هایی دارید که بدانید چه کسی در مورد مسائل حیاتی پروژه تصمیم می گیرد
  • ریسک مدیریت پروژه

ریسک های مدیریت پروژه شامل نحوه عملکرد تیمی است که مستقیماً روی پروژه شما کار می کند. جنبه های داخلی تیم شما می تواند بر موفقیت پروژه شما تأثیر بگذارد.

  • هنگامی که ریسک های مدیریت پروژه خود را فهرست می کنید، به فرهنگ و روحیه تیم خود و اینکه آیا مسائل بین فردی می تواند بر نتایج تأثیر بگذارد، نگاهی بیندازید.
  • بررسی کنید که آیا کانال های ارتباطی واضحی بین اعضای تیم ایجاد شده است یا خیر
  • آیا افراد می دانند که برای مسائل خاص به چه کسی مراجعه کنند یا خیر.
  • در نظر بگیرید که آیا شما همه کسانی را که نیاز دارید در مرحله برنامه ریزی پروژه خود گنجانده اید یا صداهای دیگری وجود دارد که باید با آنها مشورت کنید.

این انواع ریسک که در بالا به آنها پرداخته شد می توانند از منظر منفعت مورد بررسی قرار گیرند و هم از منظر ضرر و زیان. ما در این بررسی جنبه منفی و ضرر و زیان را بررسی نمودیم و قاعدتا اگر آن روی سکه بر زمین افتد جنبه های مثبت یا فرصت های پیش روی پروژه عیان می گردد و میتوان به موفقیت پروژه بیشتر امیدوار شد.

برای هرکدام از این انواع ریسک یک فرصت را در لیست خود بگنجانید. در پست های بعدی به موضوعاتی مانند

ریسک چیست و انواع آن کدام است؟

عنوان مقاله : ريسک، انواع و مفاهيم آن در صنعت بانکداري

نويسنده : محمد روشن [1]

سابقه ريسک در صنعت بانکداري به اندازه فعاليت اين صنعت قدمت دارد و علي رغم ايجاد تنوع در خدمات و نوآوري در بانکداري، ريسکها نه تنها کاهش نداشته بلکه افزايش نيز يافته است زيرا گسترش فعاليتهاي بانکي از جمله ايجاد بانکداري الکترونيک، ورود به حوزه هاي بانکداري بين المللي و بروز بحران هاي مالي، ريسك‌هايي جديد را به همراه داشته است. وجود عواملي متعدد از جمله بين المللي بودن فعاليت بانکها، افزايش فعاليت و نوآوري در صنعت بانکداري، ايجاد بحرانهاي مالي و ورشکستگي، عدم توانايي وام گيرندگان در بازپرداخت بدهي و پيچيده شدن معادلات و روابط اقتصادي ناشي از جهاني شدن از ديرباز تا کنون سبب شده که پديده ريسک همواره به عنوان يک تهديد، فعاليت بانکها را تحت تهديد جدي قرار دهد. از جمله اين عوامل مي توان به احتمال عدم وصول وامها در سررسيدهاي مقرر، در معرض آسيب قرار گرفتن داراييها، ريسک مالي [2] و افزايش زيان ناشي از ترکيب نامناسب ترازنامه اشاره کرد. لزوم توجه به مديريت ريسک در صنعت بانکداري هنگامي بارزتر مي گردد که عوامل درون و برون سازماني از جمله مديران، سهامداران، سپرده گذاران، نهادهاي دولتي و نهادهاي بين المللي مانند کميته بازل [3] به اين مهم توجه اي ويژه دارند.

از ريسک تعاريف متعددي ارايه شده است که وجه مشترک آنها در عدم اطمينان و احتمال رخداد زيان و خسارت مي باشد. ريسک در لغت عبارت است از خطر و اقدام به امري که احتمال خطري در آن باشد[4] و در اصطلاح به معناي انحراف بازده واقعي از بازده مورد انتظار مي‌باشد. ريسک از نظر مفاهيم مالي به دو بخش سيستماتيک و غير سيستماتيک تقسيم مي‌گردد.

· ريسک سيستماتيک ( Systematic Risk )

به تغييرات منفي و ريسک هاي نرخ تغييرات سود، نرخ تورم، نرخ تغييرات برابري ارزهاي بيگانه با پول ملي و ريسک هاي سياسي و بازار که کليه اوراق بهادار را تحت تاثير قرار مي دهند، ريسک سيستماتيک يا غير قابل اجتناب گفته مي‌شود. مديريت و کاهش ريسک سيستماتيک توسط موسسه يا بانک، به دليل برون زا بودن بسيار دشوار بوده و تقريباً غير ممکن است.

· ريسک غير سيستماتيک ( Nonsystematic Risk )

به ريسک‌هاي قابل اجتناب يا ريسک‌هايي که تنها بر يک يا چند ورقه خاص از اوراق بهادار اثر گذار باشند، ريسک غير سيستماتيک گفته مي‌شود که از آن جمله مي‌توان به ريسک اعتباري، ريسک مالي، ريسک نقدينگي و ريسک عملياتي اشاره کرد. نکته مهم آن که، ريسک غيرسيستماتيک را مي‌توان از طريق ايجاد تنوع، مديريت بهينه دارايي‌ها و بدهي‌ها و انتخاب صحيح اوراق بهادار کاهش داد.

نکته مهم آن که، ريسک غير سيستماتيک را مي توان از طريق ايجاد تنوع و انتخاب صحيح اوراق بهادار کاهش داد.

رشد و نوآوري سريع در بازارهاي مالي بين المللي به همراه بحران‌هاي مالي سبب گرديده تا بانک‌ها علاوه بر ورود به حوزه‌هاي جديد، با تحولاتي نوين نيز روبرو شوند در اين راستا از اواخر دهه 1980 ميلادي به تدريج از سود عمليات متعارف بانک‌ها کاسته گرديد و الزاماتي جديد مانند کفايت سرمايه (در راستاي کاهش ريسک فعاليت بانک‌ها) افزايش يافت. بانک‌ها با توجه به نوع فعاليت خود، در معرض ريسك‌هاي متعددي اعم از ريسك‌هاي برون سازماني و درون سازماني قرار دارند.

1- ريسك‌هاي برون سازماني

ريسك‌هاي برون سازماني ناشي از فعاليت‌هاي مستقيم يک بانک نيستند بلکه از شرايط اقتصادي، سياسي و قانوني کشور ناشي مي شوند به نحوي که اثرات نامطلوب هر يك از اين شرايط، فعاليت بانک‌ها را تحت تاثير جدي قرار داده و ادامه فعاليت آنها را با بحران مواجه مي‌سازد بنابراين کنترل اين‌گونه ريسک‌ها به وسيله بانک‌ها بسيار دشوار مي‌باشد زيرا منشاء آنها بيرون از محيط بانک‌ها مي‌باشد. از جمله ريسك‌هاي برون سازماني مي‌توان به ريسک بازار (تغييرات نرخ ارز، تغييرات نرخ سود سپرده ها و تغييرات قيمت سهام در اختيار بانک‌ها)، تصميمات کلان اقتصادي دولت و نهادهاي دولتي، بحران‌هاي مالي داخلي و بين‌المللي، بحران‌هاي بانکي و ساير ريسك‌هاي برون زا اشاره کرد. از آنجايي که ريسک بازار به تنهايي قادر است فعاليت يک بانک را تهديد کند، در اين بخش مفهوم آن بيان مي‌شود :

· ريسک بازار (Market Risk )

ريسک بازار به دليل تغييرات نامساعد در ابزارهاي سرمايه‌اي، پول رايج کشور، نرخ سود سپرده‌ها و نرخ تبديل ارزهاي بيگانه به وجود مي‌آيد به نحوي که عدم مديريت صحيح و به موقع هر يک از آنها مي‌تواند ساختار مالي و سود و زيان بانک را تحت تاثير جدي قرار دهد. منشاء رخداد ريسک بازار به عوامل بيرون از بانک ارتباط دارد اما مديريت آن به درون بانک بر مي‌گردد.

2- ريسك‌هاي درون سازماني

ريسك‌هاي درون سازماني، ناشي از فعاليت‌هاي دروني بانک‌ها و داراي منشاء درون بانکي مي‌باشند. از جمله ريسك‌هاي درون سازماني مي‌توان به ريسك‌هاي اعتباري، عملياتي، نقدينگي و مالي (ترکيب نامناسب دارايي‌ها، بدهي‌ها و سرمايه در ترازنامه و درآمدها و هزينه در سود و زيان و همچنين نسبت کفايت سرمايه) اشاره کرد. از آنجايي که اين موارد از درون و ساختار بانک نشات مي‌گيرند لذا اثرات نامطلوب اين‌گونه ريسک‌ها را مي‌توان از طريق کنترل و مديريت صحيح حذف نمود. در اين بخش به دليل اهميت ريسك‌هاي درون سازماني، هر يک از موارد تشريح مي‌شوند :

· ريسک اعتباري (Credit Risk)

اين ريسک هنگامي رخ مي‌دهد که گيرنده تسهيلات يا تعهدات، توانايي پرداخت اصل و فرع بدهي خود در سررسيد مقرر را ندارد يا آنها را با تاخير تسويه مي‌کند که در اين صورت گرَدش وجوه نقد و نقدينگي بانک تحت تاثير قرار مي‌گيرد. ريسک اعتباري از خصوصيات ذاتي فعاليت بانک‌ها (اعطاي تسهيلات و تعهدات) به وجود مي‌آيد بنابراين مديريت ريسک اعتباري به دليل ساختار ترازنامه بانک‌ها که بخش اعظم آن را تسهيلات و تعهدات تشکيل مي‌دهد از اهميت زيادي برخوردار است به نحوي که در صورت عدم مديريت صحيح ريسک اعتباري، فعاليت بانک و عدم تحقق سودهاي پيش‌بيني شده، متاثر مي‌گردد. جهت کنترل ريسک اعتباري مواردي از قبيل مديريت پرتفوي اعتباري، کيفيت پرتفوي اعتباري، تعيين سياست و عوامل محدودکننده ريسک اعتباري، طبقه‌بندي صحيح دارايي‌هاي تسهيلاتي، تدوين روش بهينه اخذ وثائق و تعيين روش ذخيره گيري مناسب مي بايست مد نظر قرار گيرند.

· ريسک عملياتي(Operational Risk)

ريسک عملياتي از کارکرد نامناسب افراد، سيستم‌ها و فرايندهاي کاري بانک‌ها ناشي مي‌شود به نحوي که در صورت عدم رعايت استانداردهاي لازم در اين موارد، ريسک عملياتي قادر است فعاليت يک بانک را در سطح ملي و بين‌المللي تحت تاثير جدي قرار دهد.

هر يک از موارد مذکور مي‌توانند فعاليت رو به رشد سودآوري و جذب منابع بانك را آهسته يا متوقف کند که در اين صورت به بانک خسارت ریسک چیست و انواع آن کدام است؟ ریسک چیست و انواع آن کدام است؟ وارد مي‌شود، بنابراين امروزه مديريت ريسک عملياتي و تجزيه و تحليل روشهاي كاري جهت کاهش خطرات، پيروي از استانداردهاي موجود و نهادينه نمودن مديريت ريسک همواره در دستور کار بانک‌ها قرار دارد.

· ريسک نقدينگي (Liquidity Risk )

ميزان تقاضاي وجوه نقد در هر بانک به ساختار دارايي‌ها و بدهي‌هاي آن بستگي دارد. بانک‌ها براي پوشش نوسانات اقلام ترازنامه و توسعه مالي به نقدينگي نيار دارند زيرا توان نقدينگي ریسک چیست و انواع آن کدام است؟ بانک نشاندهنده قابليت پرداخت وجوه سپرده‌گذاران و ساير بدهي‌ها در سررسيد مقرر و همچنين پرداخت تسهيلات و انجام سرمايه‌گذاري جهت کسب سودآوري است، حال چنانچه مديريت نقدينگي به صورت صحيح صورت نگيرد، مي‌تواند ريسك‌هاي متعددي از جمله ريسک عدم تامين به موقع نقدينگي مورد درخواست مشتريان، ريسک از دست رفتن شهرت و از بين فتن فرصت سرمايه‌گذاري و كاهش سودآوري را به وجود آورد. مديريت جريان‌هاي وجوه نقد مورد انتظار در صنعت بانکداري از اهميت زيادي برخوردار است بنابراين خط‌ومشي مديريت نقدينگي بايد با در نظر گرفتن نيازهاي کوتاه مدت، ميان‌مدت و بلندمدت و از طريق تطابق زماني سررسيد دارايي‌ها و بدهي‌هاي بانک و تخمين رفتار مشتريان (در رابطه با مراجعه ‌آن‌ها جهت دريافت وجوه نقد) صورت گيرد.

ارتباط سيستم کنترل داخلي [5] و مديريت ريسک [6] :

كنترل داخلي فرايندي است که به‌وسيله مديريت و ساير کارکنان طراحي و اجرا مي‌شود تا از دستيابي به اهداف واحد مورد رسيدگي در زمينه قابليت اعتماد گزارشگري مالي، اثربخشي و کارايي عمليات و رعايت قوانين و مقررات مربوط، اطميناني معقول بدست آيد. از اين رو، کنترلهاي داخلي براي شناسايي آن دسته از ريسك‌هاي تجاري طراحي و اجرا مي‌شود که دست‌يابي به هريک از اين اهداف را تهديد مي‌کند. كنترلهاي داخلي از اجزاي زير تشکيل مي‌شود :

· محيط کنترلي، فرايند ارزيابي خطر توسط واحد مورد رسيدگي، سيستم اطلاعاتي (فرايندهاي تجاري مربوط در ارتباط با گزارشگري مالي و اطلاع‌رساني)، فعاليت‌هاي کنترلي و نظارت بر کنترل‌ها

همان‌گونه كه ملاحظه مي‌شود مديريت اجزاي كنترل داخلي به دليل اثر گذاري احتمالي بر خدمات و محصولات بانك از اهميت زيادي برخوردار است، به طور يقين مي‌توان گفت كه به كارگيري كنترل‌هاي داخلي و كاهش ريسك داراي رابطه‌اي معكوس مي‌باشند زيرا افزايش کنترل‌هاي داخلي منجر به كاهش ريسك خواهد شد و از طرفي ديگر كاهش كنترل‌هاي داخلي سبب افزايش انواع ريسك‌هاي بانكي مي‌گردد. وظيفه برقراري كنترل‌هاي داخلي و نظارت بر پياده‌سازي آن بر عهده سازمان ذيربط مي‌باشد بنابراين آنها با قبول سطح كنترل‌هاي داخلي كمتر از حد استاندارد، عملاً با احتمال پذيرش سطح بالاتري از ريسك مواجه مي‌گردند و از طرفي ديگر، افزايش سطح كنترل‌هاي داخلي و ارتقاي آن به حد استاندارد سبب كاهش انواع ريسك به ويژه در حوزه ريسك‌هاي عملياتي خواهد شد.

ريسک‌ها در فعاليت‌هاي بانکي اموري مجازي نيستند بلکه واقعياتي انکار ناپذير مي‌باشند که ضرورت مديريت علمي آنها به جهت اثرات بالقوه و بالفعل ضروري است. استقرار مديريت ريسک در بانک‌ها منجر به کاهش زيانهاي احتمالي ناشي از ريسک معاملات و فعاليت‌هاي بانکي مي‌گردد که در اين صورت زمينه ارتقاي سطح عملکرد و افزايش سود و ثروت سهامداران فراهم مي‌شود، بنابراين هر اندازه کنترل ريسک در دستور کار قرار گيرد، با حرکت از سوي عدم اطمينان کامل به سوي عدم اطمينان نسبي از ميزان ريسک نيز کاسته مي‌شود.

1- گرونينگ، هني‌ون و سونيا براجويچ براتانوويج. تجزيه و تحليل و مديريت ريسك بانكي . ترجمه توسط حسن بختياري و بهروز خدارحمي. انتشارات موسسه عالي بانكداري ايران. چاپ اول. سال 1390

2- روشن، محمد و بابك تصاعديان. بانكداري خارجي 2 . انتشارات جنگل با همكاري دانشگاه آزاد اسلامي. چاپ اول . سال 1386

3- گروه تحقيق و توسعه شركت تحليل‌گران سيستم. مديريت ريسك عملياتي . انتشارات آشيان. چاپ اول. سال 1389

4- فلاح شمس، مير فيض و مهدي رشنو. مديريت ريسك اعتباري . انتشارات دانشكده علوم اقتصادي. چاپ اول. سال 1387

[1] . كارشناس ارشد حسابداري

[3] . كميته بازل (بال) به عنوان يكي از فعال ترین نهادهاي بین المللی در زمينه نظارت بانکی محسوب مي‌شود. اعضاي این کمیته متشكل از نمایندگان ارشد بانک‌های مرکزی تعدادی از کشورهای عمده صنعتی دنیا معمولا هر سه ماه یک بار توسط بانک تسویه های بین‌المللی به عنوان دبیرخانه دایمی آن در شهر بازل سویس تشکیل جلسه می‌دهند. به دلیل تشکیل جلسات مذکور در شهر بازل، به کمیته بازل معروف شده است. کمیته بازل دارای قدرت قانونی نیست، لکن اکثر کشورهای عضو به طور ضمنی موظف به اجرای توصیه های آن مي‌باشند.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.